UV-A lampen

UV-A lamp kopen voor een insectenvanger of vliegenlamp

UV-A is het langgolvige deel van het ultraviolette spectrum en ligt ongeveer tussen 315 en 400 nanometer. UV-A insectenlampen produceren licht in een gebied waarvoor veel vliegende insecten gevoelig zijn. Daarom worden deze lampen toegepast in insectenvangers, vliegenlampen en andere apparaten waarmee vliegende insecten worden gelokt.

Een UV-A lamp doodt insecten niet door middel van de uitgezonden straling. De lamp trekt insecten naar het apparaat. Het daadwerkelijk opvangen gebeurt vervolgens met bijvoorbeeld een lijmplaat, opvangbak of elektrisch rooster, afhankelijk van het ontwerp van de insectenvanger.

De juiste vervangingslamp wordt niet alleen bepaald door het vermogen. Ook de lampvorm, fitting, het aantal pinnen, de afmetingen, spectrale uitvoering en elektrische aansturing moeten bij het apparaat passen.

Hoe kiest u de juiste UV-A vervangingslamp?

Controleer bij voorkeur de volledige typeaanduiding die op de bestaande lamp staat. Wanneer deze niet meer leesbaar is, controleer dan minimaal de volgende eigenschappen:

• Merk en typenummer: bijvoorbeeld Philips Actinic BL TL-D 18W/10.
• Vermogen: bijvoorbeeld 6W, 8W, 11W, 18W of 36W.
• Lampvorm: bijvoorbeeld T5, T8, PL-S, PL-L, E27 of cirkelvormig.
• Fitting: bijvoorbeeld G5, G13, G23, 2G7, 2G11, E27 of G10q.
• Aantal pinnen: een 2-pins en 4-pins lamp zijn niet automatisch uitwisselbaar.
• Lengte: controleer of de maat inclusief of exclusief contactpinnen is opgegeven.
• Diameter: T5- en T8-buizen hebben een verschillende buisdiameter en fitting.
• Uitvoeringscode: vergelijk aanduidingen zoals /10, /78, Actinic BL en BL368.
• Voorschakelapparaat: lamp en elektrische aansturing moeten op elkaar zijn afgestemd.

Gebruik niet uitsluitend de lengte of fitting als selectiecriterium. Twee UV-A lampen kunnen dezelfde afmetingen en aansluiting hebben, maar een ander vermogen of andere elektrische eigenschappen vereisen.

Overzicht van veelvoorkomende UV-A lampsoorten

T5 UV-A lampen met G5-fitting

T5 UV-A lampen zijn slanke rechte buizen met een diameter van ongeveer 16 mm. Aan beide uiteinden bevindt zich een G5-lampvoet. Deze compacte buizen worden veel toegepast in kleinere insectenvangers.

Let bij T5-lampen altijd op het wattage én de lengte. In het assortiment komen bijvoorbeeld een 6W- en 11W-uitvoering voor met dezelfde glaslengte van circa 21,2 cm. Ook 8W- en 15W-lampen kunnen ongeveer 28,8 cm lang zijn. Deze lampen zijn vanwege hun verschillende elektrische eigenschappen niet automatisch uitwisselbaar.

T8 UV-A lampen met G13-fitting

T8 UV-A lampen zijn rechte buizen met een diameter van ongeveer 26 mm en een G13-fitting aan beide uiteinden. Ze worden gebruikt in grotere insectenvangers en vliegenlampen.

Een veelvoorkomende T8-uitvoering is de 18W-buis met een lengte van circa 59 cm exclusief de pinnen. Er bestaan echter ook korte 36W-buizen met ongeveer dezelfde lengte en dezelfde G13-fitting. Een 18W- en 36W-lamp zijn elektrisch niet uitwisselbaar, ook wanneer ze uiterlijk vrijwel gelijk zijn.

PL-S UV-A lampen

PL-S lampen zijn compacte, dubbelgevouwen UV-A lampen met de aansluiting aan één zijde. Ze worden toegepast in compacte insectenvangers waarin onvoldoende ruimte is voor een rechte fluorescentiebuis.

• G23: in dit assortiment gebruikt voor PL-S-lampen met twee contactpinnen.
• 2G7: een PL-S-aansluiting met vier contactpinnen.

Een G23 2-pins lamp is niet uitwisselbaar met een 2G7 4-pins lamp. Controleer daarom altijd de vorm van de lampvoet, het aantal pinnen, het wattage en de totale lengte.

PL-L UV-A lampen

PL-L UV-A lampen hebben een langwerpige, dubbelgevouwen buis en een 2G11-fitting met vier pinnen. Deze lampvorm biedt een relatief groot lichtgevend oppervlak binnen een compacte behuizing.

Een Actinic PL-L-lamp mag niet worden verward met een gewone PL-L verlichtingslamp met een lichtkleur zoals 830 of 840. De fitting en het wattage kunnen hetzelfde zijn, terwijl de fosforlaag en spectrale werking volledig verschillen.

UV-A lampen met E27-fitting

Compacte UV-A lampen met een E27-schroeffitting worden toegepast in insectenvangers en speciale blacklightarmaturen die voor dit type lamp zijn ontworpen.

Een E27-fitting wordt ook bij veel gewone lichtbronnen gebruikt, maar dat betekent niet dat ieder E27-armatuur geschikt is. Controleer het toegestane vermogen, de afmetingen, warmtehuishouding en technische uitvoering van het armatuur.

Cirkelvormige UV-A lampen

Cirkelvormige UV-A fluorescentielampen verdelen het licht over een rond oppervlak. Deze lampen kunnen bijvoorbeeld een G10q-fitting met vier contacten hebben.

Controleer bij een cirkelvormige vervangingslamp niet alleen het vermogen en de fitting, maar ook de buitendiameter en de positie van de aansluiting. Een kleine afwijking kan ervoor zorgen dat de lamp niet in het armatuur of de bevestigingsklemmen past.

Wat betekenen Actinic BL, BL368, /10 en /78?

Op UV-A insectenlampen staan naast het wattage vaak aanduidingen zoals Actinic BL, BL368, /10 of /78. Deze codes beschrijven de lampuitvoering of het spectrale karakter en zijn niet hetzelfde als het vermogen of de fitting.

• Actinic BL: wordt gebruikt voor UV-A lampen waarvan het spectrum onder andere is ontwikkeld voor het aantrekken van insecten.
• BL368: verwijst naar een blacklight-uitvoering voor insectenvangers met een belangrijke UV-A-emissie rond het voor deze toepassing relevante gebied.
• /10 en /78: zijn fabrikantgebonden uitvoerings- of lichtkleurcodes en mogen niet automatisch als gelijkwaardig worden beschouwd.
• BL en BLB: zijn niet altijd hetzelfde. Een BLB-lamp kan donker filterglas hebben dat een groot deel van het zichtbare licht tegenhoudt.

De precieze spectrale eigenschappen verschillen per merk en serie. Gebruik bij vervanging daarom bij voorkeur dezelfde volledige typeaanduiding als op de bestaande lamp.

Waarom worden insecten aangetrokken door UV-A?

Veel vliegende insecten nemen ultraviolet licht anders waar dan mensen. Een insectenlamp maakt hiervan gebruik door licht uit te stralen waarvoor onder andere vliegen gevoelig zijn. De lamp helpt insecten naar de insectenvanger te leiden.

De werking van het complete apparaat wordt niet alleen bepaald door de lamp. Ook de volgende omstandigheden hebben invloed:

• de plaats en hoogte van de insectenvanger;
• daglicht en andere concurrerende lichtbronnen;
• de afstand tot deuren, ramen en andere toegangswegen;
• stof en vervuiling op de lamp of reflecterende delen;
• de leeftijd en het aantal branduren van de lamp;
• de staat van lijmplaten, roosters en andere opvangonderdelen;
• het ontwerp en de technische staat van het apparaat.

Een lamp met een hoger wattage is daarom niet automatisch een betere keuze. Gebruik uitsluitend het lamptype waarvoor de insectenvanger is ontworpen.

Wanneer moet een UV-A insectenlamp worden vervangen?

Een UV-A lamp kan nog zichtbaar branden terwijl de effectieve UV-A-opbrengst al is afgenomen. Het zichtbare blauwe of violette licht is daarom geen betrouwbare indicatie van de resterende aantrekkingskracht.

De geschikte vervangingsperiode hangt af van het lamptype, het aantal branduren, de bedrijfstemperatuur, het aantal schakelingen en het onderhoudsadvies van de fabrikant van de insectenvanger.

• Noteer de datum waarop een nieuwe lamp wordt geplaatst.
• Houd indien mogelijk het aantal branduren bij.
• Volg het vervangingsinterval van de fabrikant van het apparaat.
• Wacht niet uitsluitend tot de lamp volledig defect raakt.
• Reinig beschermroosters en reflecterende delen volgens de handleiding.
• Vervang lijmplaten en reinig het opvangsysteem op het voorgeschreven moment.

Bij sommige Philips Actinic lampen vermeldt de datasheet afzonderlijk de nuttige levensduur en de levensduur tot lampuitval. De nuttige levensduur kan korter zijn, omdat de UV-A-opbrengst tijdens gebruik geleidelijk afneemt.

UV-A, UV-B en UV-C zijn niet uitwisselbaar

UV-A, UV-B en UV-C zijn verschillende delen van het ultraviolette spectrum. Ze hebben verschillende eigenschappen en toepassingen.

• UV-A: ongeveer 315-400 nm; onder andere toegepast in insectenvangers en blacklighttoepassingen.
• UV-B: ongeveer 280-315 nm; gebruikt voor specifieke medische, dierverzorgings- en technische toepassingen.
• UV-C: ongeveer 100-280 nm; gebruikt in daarvoor ontworpen systemen voor behandeling van water, lucht en oppervlakken.

Een UV-A insectenlamp is niet geschikt voor waterdesinfectie. Een UV-C lamp is op zijn beurt niet geschikt als vervanger voor een UV-A insectenlamp. Zelfs wanneer vorm, fitting, wattage en lengte overeenkomen, hebben deze lampen een volledig andere spectrale werking.

Specialistische UV-A/UV-B lampen

Niet iedere lamp die UV-A produceert, is een insectenlamp. Sommige specialistische lampen, zoals de Osram Ultra Vitalux 300W, produceren zowel UV-A als UV-B. Hiervoor gelden andere toepassingen, gebruiksafstanden en veiligheidsvoorschriften.

Gebruik een UV-A/UV-B lamp nooit als vervanger voor een gewone UV-A insectenlamp. Raadpleeg vóór gebruik altijd de instructies van de fabrikant van de lamp en het apparaat.

Veilig gebruik en afvoer

Veel fluorescentiebuizen en compacte fluorescentielampen bevatten een kleine hoeveelheid kwik. Lever een afgedankte lamp daarom onbeschadigd in via een geschikt inzamelpunt en niet bij het restafval.

Breekt een fluorescentielamp, ventileer de ruimte dan minimaal 30 minuten. Verzamel de resten bij voorkeur met handschoenen, plaats ze in een afgesloten verpakking en lever ze in volgens de plaatselijke voorschriften. Gebruik geen stofzuiger.

Veelgestelde vragen over UV-A lampen

Kan ik een UV-A lamp met een hoger wattage plaatsen?

Nee, niet zonder uitdrukkelijke goedkeuring van de fabrikant van de insectenvanger. Het voorschakelapparaat, de bedrading, warmtehuishouding en afmetingen zijn afgestemd op een bepaald lamptype.

Kan ik een UV-A lamp gebruiken voor waterdesinfectie?

Nee. UV-A insectenlampen zijn bedoeld om insecten aan te trekken en hebben een andere spectrale werking dan UV-C desinfectielampen. Gebruik voor waterbehandeling uitsluitend een compleet systeem en lamptype dat daarvoor is ontworpen.

Wat is het verschil tussen T5 en T8?

Een T5-buis heeft een diameter van ongeveer 16 mm en gebruikt doorgaans een G5-fitting. Een T8-buis heeft een diameter van ongeveer 26 mm en gebruikt doorgaans een G13-fitting. De buizen zijn mechanisch en elektrisch verschillend.

Wat is het verschil tussen G23 en 2G7?

De G23-uitvoeringen in dit assortiment hebben twee contactpinnen. Een 2G7-lampvoet heeft vier pinnen. De lampen kunnen qua vorm en lengte op elkaar lijken, maar zijn niet rechtstreeks uitwisselbaar.

Kan ik een 18W T8-buis vervangen door een korte 36W-buis?

Nee. Hoewel beide uitvoeringen ongeveer 59 cm lang kunnen zijn en een G13-fitting hebben, verschillen hun vermogen en elektrische eigenschappen. Gebruik uitsluitend het type waarvoor het armatuur en voorschakelapparaat zijn ontworpen.

Kan ik een gewone TL-buis in een insectenvanger plaatsen?

Nee, niet wanneer het apparaat een UV-A Actinic- of blacklightlamp voorschrijft. Een gewone verlichtingsbuis heeft een andere fosforlaag en spectrale werking en vervult daardoor niet dezelfde functie.

Waarom moet een UV-A lamp worden vervangen als hij nog brandt?

De UV-A-opbrengst neemt tijdens het gebruik geleidelijk af. Een lamp kan daardoor zichtbaar blijven branden terwijl de aantrekkende UV-A-straling al lager is geworden.

Kan ik een Philips UV-A lamp vervangen door een ander merk?

Dat kan alleen wanneer alle relevante eigenschappen overeenkomen, waaronder wattage, fitting, afmetingen, aantal pinnen, elektrische waarden en spectrale uitvoering. Controleer ook of de fabrikant van de insectenvanger deze vervanging toestaat.

Hoe meet ik de lengte van een rechte UV-A buis?

Controleer eerst hoe de maat bij het aangeboden product wordt opgegeven. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen de lengte van de glazen buis, de lengte van fitting tot fitting en de totale lengte inclusief contactpinnen.

Mag een oude UV-A lamp bij het restafval?

Nee. Lever fluorescentiebuizen en compacte fluorescentielampen in via een geschikt inzamelpunt voor afgedankte lampen.

De juiste UV-A lamp bestellen bij SameLight

SameLight biedt UV-A lampen in verschillende vormen, vermogens, lengtes en fittingen. Gebruik de filters op deze pagina om het assortiment te verfijnen en vergelijk de specificaties zorgvuldig met de lamp die u wilt vervangen.

Twijfelt u tussen twee uitvoeringen? Bekijk dan eerst onze complete keuzehulp voor UV-A lampen. Noteer bij vragen de volledige tekst op de bestaande lamp en het merk en type van de insectenvanger.

Let op: UV-A insectenlampen zijn speciale technische lichtbronnen. Ze zijn niet bedoeld voor algemene verlichting of waterdesinfectie en mogen uitsluitend worden gebruikt in apparatuur die hiervoor is ontworpen.